Dai thao duong thai ky - Nguyen nhan, huong dieu tri va phu nu mang thai nen an gi de tranh Dai thao duong thai ky

Đái tháo đường thai ky - Nguyên nhân, hướng điều trị và bà bầu nên ăn gì để hạn chế Đái tháo đường thai kỳ

Đái tháo đường thai kỳ là một rối loạn chuyển hóa đường khi có thai. Tỉ lệ mắc Đái tháo đường thai kì đang ngày càng tăng. Hơn nữa, Đái tháo đường thai kỳ có tới phổ biến nguy cơ cho mẹ bầu và sự phát triển của thai nhi. Vì vậy, việc phòng ngừa Đái tháo đường thai kì là vô cùng chính, và chế độ dinh dưỡng là khía cạnh không thể thiếu. Hãy cùng Ngày Đầu Tiên tìm hiểu phụ nữ mang thai nên ăn gì để giảm thiểu Đái tháo đường thai kỳ cũng như nguyên nhân tiểu đường thai kỳ và cách điều trị tiểu đường thai kỳ ngay sau đây nhé!

1. Nguyên nhân gây ra tình trạng Đái tháo đường thai kỳ?

Mẹ bầu, bào thai và nhau thai sản xuất ra những hormon khiến cơ thể mẹ sở hữu sự kháng lại insulin của cơ thể. Ở phần lớn những phụ nữ mang thai sẽ tăng cường sản xuất insulin để giữ mức đường máu bình thường.

Tuy nhiên ở 1 số trường hợp không thể sản xuất đủ lượng insulin cần thiết và như vậy lượng đường trong máu sẽ tăng, gọi là tình trạng đái tháo đường thai kỳ. Ước tính sở hữu khoảng 5% mẹ bầu mắc Đái tháo đường thai kỳ, tình trạng này thường hết sau khi sinh.

Tin liên quan:




Định nghĩa Đái tháo đường thai kỳ

Theo hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ: Đái tháo đường thai kỳ là các nếu được chẩn đoán đái tháo đường vào quý 2 và quý 3 của thai kì ở các sản phụ chưa phát hiện đái tháo đường trước đó.

2. ĐTĐ thai kỳ ảnh hưởng tới mẹ và thai nhi như thế nào?

Đái tháo đường thai kỳ với đến phổ biến nguy cơ cho mẹ và sự phát triển của bào thai.

  • Về phía mẹ: tăng nguy cơ sẩy thai, tiền sản giật và sinh non
  • Về phía con:
    • Thai to: khiến tăng nguy cơ chấn thương cho bé và mẹ trong lúc sinh và tăng nguy cơ phải mổ lấy thai.
    • Thai lưu: Đây là biến chứng năng nề nhất tuy nhiên hiện thời biến chứng này với giảm do các Trung tâm đã chủ động tầm soát  đường máu bằng nghiệm pháp tăng đường huyết và theo dõi đường huyết tốt hơn.
    • Hạ đường huyết sơ sinh (lượng đường trong máu thấp ở trẻ sơ sinh).
    • Các bất thường bẩm sinh.
    • Tử vong trong thời gian mang bầu, nhất là 3 tháng cuối, khi sinh và sau sinh.

3. Sàng lọc ĐTĐ thai kỳ nên làm cho vào thời gian nào?

Thông thường nên khiến vào tuần thứ 24- 28 của thai kỳ. Tuy nhiên ở những phụ nữ với yếu tố nguy cơ như:

  • Tiền sử đái tháo đường thai kỳ trong các lần có bầu trước.
  • Tiền sử đẻ con to ≥ 4kg.
  • Thừa cân, béo phì.
  • mang thai muộn > 35 tuổi
  • Hội chứng buồng trứng đa nang
  • có đường niệu.
  • Tiền sử gia đình cùng huyết thống sở hữu rộng rãi người đái tháo đường.


Thì với thể sẽ phải làm cho tầm soát sớm hơn do quyết định của bác sỹ khám bệnh vì vậy các sản phụ phải khám bác sỹ chuyên khoa Sản định kì theo hẹn và kết hợp khám những bác sỹ chuyên khoa Nội tiết.

4. Chẩn đoán ĐTĐ thai kỳ bằng cách nào? Bệnh nhân cần chuẩn bị gì trước khi đến khám làm nghiệm pháp tăng đường huyết chẩn đoán?

Theo hiệp hội Đái tháo đường Hoa kỳ 2017: 

Thực hiện:  Bệnh nhân uống 75g đường hòa trong 150 – 200ml nước đun sôi để nguội trong vài phút, lấy máu tĩnh mạch hoặc ĐMMM trước lúc uống đường, sau uống 1h, và sau uống 2h.

Chuẩn bị:  Nghiệm pháp nên thực hiện buổi sáng, sau nhịn đói ít nhất 8h-12h. Thường khuyên bệnh nhân là sau bữa ăn tối (sau 20h) thì Bệnh nhân không ăn gì thêm, 8h sáng hôm sau sẽ làm nghiệm pháp. Nghiệm pháp sẽ không làm quá muộn, sau 9h sáng thì sẽ không khiến nghiệm pháp

Chẩn đoán: Đái tháo đường thai kỳ khi với ít nhất một trong 3 tiêu chuẩn sau:

  • Đường huyết đói: ≥ 5.1 mmol/l
  • Đường máu sau 1h: ≥ 10 mmol/l
  • Đường máu sau 2h: ≥ 8.5 mmol/l


5. Các bệnh nhân ĐTĐ mang thai mang tiến triển thành ĐTĐ thực sự hay không?

phần lớn những bệnh nhân đái tháo đường có bầu, đường máu sẽ trở về bình thường sau khi sinh, khoảng 5% các bệnh nhân này sẽ tiến triển thành đái tháo đường typ 2 sau sinh.

những bệnh nhân đái tháo đường thai kì cần được khám, khiến xét nghiệm đường máu hoặc làm cho lại nghiệm pháp dung nạp glucose (trường hợp cần thiết) vào tuần thứ 4-12 sau sinh để chẩn đoán liệu có đái tháo đường thực sự [1], dùng những tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh đái tháo đường, và giả dụ âm tính, cần khiến cho lại chẩn đoán sau mỗi 3 năm.

6. Điều trị tiểu đường thai kỳ như thế nào?

  • Sau khi được chẩn đoán mang đái tháo đường thai kỳ, phương pháp điều trị thứ nhất là thay đổi chế độ ăn (liệu pháp dinh dưỡng), chế độ tập luyện và điều chỉnh cân nặng. Khoảng 70- 85% bệnh nhân được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ sở hữu thể điều chỉnh được mức đường máu trở về bình thường bằng chế độ ăn và lối sống hợp lí mà không cần dùng thuốc ( Cần sự tư vấn hợp lí của những chuyên gia Dinh dưỡng lâm sàng).
  • giả dụ sau lúc áp dụng chế độ ăn, tập luyện đúng cách nhưng đường máu vẫn cao, cần dùng insulin, do các thuốc viên chưa đủ bằng chứng về tính an toàn khi sử dụng ở phụ nữ có bầu [1].
  • Mục tiêu đường huyết ở bệnh nhân đái tháo đường thai kì theo ADA 2017:
  • ĐH đói ≤ 5.3 mmol/l
  • ĐH sau ăn 1h ≤ 7.8 mmol/l
  • ĐH sau ăn 2h ≤ 6.7 mmol/l

Chế độ ăn như thế nào là hợp lí cho ĐTĐ thai kì?

  • Điều chỉnh chế độ ăn là yếu tố cực kỳ chính trong kiểm soát đường huyết ở Bệnh nhân đái tháo đường thai kì. Chế độ ăn cần đảm bảo giảm calo, tuy nhiên cần đảm bảo đủ chất dinh dưỡng cho mẹ và thai và tăng cân hợp lí trong thai kì.
  • Tổng năng lượng trong ngày cung cấp qua các bữa ăn dựa trên cân nặng lí tưởng: 30kcal/kg cho phụ nữ với BMI từ 22-25; 24kcal/kg cho phụ nữ BMI 26-29; 12kcal/kg cho phụ nữ BMI > 30. Tổng lượng calo từ carbohydrat chiếm khoảng 30-40%, và chia những bữa ăn thành 3 bữa chủ yếu + 2-4 bữa phụ giữa các bữa quan trọng để khiến giảm đỉnh đường huyết sau ăn nhưng vẫn đảm bảo năng lượng cho mẹ và thai nhi, trong đó bữa phụ trước khi đi ngủ là cần thiết. Năng lượng từ những bữa ăn chủ yếu không quá lớn, và không nên bỏ ngay cả bữa phụ [2].
  • Hạn chế đồ ăn ngọt phổ biến đường: kẹo, bánh, kem, bánh rán, mứt, thạch, nước sốt ngọt, đồ uống với ga. tránh cho đường vào thực phẩm hoặc đồ uống: trà, nước trái cây. Ăn những loại thực phẩm giàu protein nhưng ít chất béo bão hòa: thịt đỏ, thịt heo, thịt gà, cá. các loại thực phẩm giàu đạm khác như: phô mai, trứng, đậu phộng cũng tốt cho phụ nữ có bầu và thai nhi [3], [4].
  • Đối có các loại thực phẩm tinh bột:
    • Chọn những loại ngũ cốc nguyên hạt hơn là những loại đã tinh chế nếu sở hữu thể.
    • Trái cây: nên ăn mỗi lần một miếng nhỏ thay vì ăn trái cây nguyên quả. hạn chế uông nước hoa quả, giả dụ uống thì thay vì pha 100% nước hoa quả thì nên giảm xuống ½ cốc là nước hoa quả và pha thêm nước.
    •  Sữa và sữa chua: nên chọn những loại ít chất béo, ít đường.
    •  các loại rau ít đường và carbohydrat thấp: xà lách, rau cải, cà rốt, cà chua, nấm, rau ngót. 1 nửa khẩu phần ăn của bạn trong bữa ăn nên là rau.
    •  sử dụng dầu ăn: như dầu oliu [3]
    • Mức độ tăng cân trong thai kì cũng cần theo dõi, không nên tăng cân quá nhanh và rộng rãi: tăng từ 12,5- 18 kg trong thai kì với phụ nữ sở hữu BMI trước mang bầu < 18.5kg/m²; 11,5- 16 kg với BMI trước có bầu 18,5- 24,9; 7- 11,5kg sở hữu BMI trước có bầu từ 25- 29,9; 5-9kg với người BMI > 30 [2]

tập Luyện: 

Tập thể dục mức độ trung bình được chứng minh khiến cải thiện điều chỉnh đường huyết ở đái tháo đường thai kỳ. Bệnh nhân ví như không mang chống chỉ định nên tập bằng cách đi bộ nhanh hoặc vận động cánh tay khi ngồi ít nhất 10 phút sau mỗi bữa ăn, giúp khiến giảm đường máu sau ăn và đạt mục tiêu đường huyết [3], [2].

Điều trị bằng thuốc: 

Chỉ định điều trị thuốc  khi bệnh nhân không thể ổn định đường máu bằng chế độ ăn và tập luyện đơn thuần. Loại thuốc hạ đường máu duy nhất được chứng minh hiệu quả giảm đường máu và an toàn cho thai nhi là insulin, trong đó insulin người và một số insulin analog có thể được sử dụng.

Tại Hoa Kỳ 1 số loại thuốc viên mang thể được dùng, tuy nhiên tính an toàn của thuốc viên chưa được chứng minh đầy đủ và với thể qua nhau thai vào cơ thể thai nhi [5].

khi điều trị bằng insulin các sản phụ cần học cách tự thử đường máu mao mạch tại nhà 4-6 lần 1 ngày, trước những lần tiêm, sau ăn 2h và trước khi đi ngủ. Thông báo cho bác sĩ của bạn trường hợp đường máu cao kéo dài [1].

Trong khi chuyển dạ

thời kì chuyển dạ: ví như đường máu kiểm soát tốt và không có biến chứng gì của mẹ và thai, thì thời gian đẻ lí tưởng là 39-40 tuần để phòng ngừa những biến chứng do đẻ sớm, đặc biệt là suy hô hấp do phổi thai nhi chưa trưởng thành. Không khuyến cáo đẻ mổ ở những thai phụ có bầu nhi cân nặng trong giới hạn bình thường.

7. Cần chú ý gì sau lúc sinh?

Sau khi sinh phần đông các bệnh nhân có đường máu trở về bình thường và không cần sử dụng insulin tiếp tục, tuy nhiên một ti lệ nhỏ tiến triển đái tháo đường typ 2 thực sự, cần chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Phụ nữ được chẩn đoán đái tháo đường thai kì cần khiến lại xét nghiệm chẩn đoán đái tháo đường vào tuần thứ 4-12 sau sinh để xem sở hữu đái tháo đường thực sự hay không. trường hợp nghiệm pháp tăng đường huyết thời điểm này bình thường cần kiểm tra lại sau mỗi một-3 năm [1].

Khoảng một/3 tới 1 nửa các sản phụ có đái tháo đường thai kì sẽ lặp lại tình trạng này trong lần có bầu sau, nên cần chú ý phát hiện sớm đái tháo đường thai kì ở các sản phụ đã sở hữu tiền sử đái tháo đường thai kì.

Tham khảo thêm chủ đề về sữa cho mẹ bầu và trẻ em tốt nhất: biểu hiện mang thai tuần đầu 3 tháng đầu nên ăn gì để vào con thai 6 tháng sữa dành cho trẻ biếng ăn sữa dành cho bà bầu

8. Mẹ bầu nên ăn gì để tránh Đái tháo đường thai kì?


Bà bầu nên ăn gì dể tránh Đái tháo đường thai kì

8.1. Thực phẩm chứa đa dạng chất đạm

Chất đạm (protein) là thành phần không thể thiếu để cấu tạo nên tế bào. Chất đạm tham gia vào phổ biến hoạt động trao đổi chất, cung cấp năng lượng cho cơ thể. khi mang thai, nhu cầu chất đạm của người mẹ tăng lên để đảm bảo việc xây dựng và phát triển cơ thể của trẻ.

Đối sở hữu bữa ăn của mẹ bầu, cần phối hợp giữa chất đạm mang nguồn gốc từ động vật và protein thực vật.

Nên chọn các thực phẩm cung cấp chất đạm sở hữu nguồn gốc động vật bao gồm: thịt nạc, cá, trứng, tôm, cua, thủy hải sản, sữa chua, sữa, phô mai (ít béo, không đường)… Không nên ăn thịt mỡ, nên ăn cá và thịt gia cầm thay cho thịt đỏ. 

Các thực phẩm cung cấp chất đạm thực vật bao gồm: đậu tương, đậu xanh, các loại đậu khác và vừng lạc.

Tham khảo nhanh:



Mẹ bầu nên chọn lọc thực phẩm giàu protein

8.2. Thực phẩm mang ít đường

Trong thực đơn hàng ngày, mẹ bầu nên tránh tối đa các thực phẩm mang chỉ số đường huyết cao. Đây là các loại đường hấp thu nhanh khiến cho tăng cao đường huyết sau ăn. Bao gồm: bánh, kẹo, kem, chè, mứt, trái cây sấy, những loại nước ngọt…Không nên sử dụng đường trắng.

Việc tăng cường trái cây tươi với lại đa dạng lợi ích sức khỏe. Tuy nhiên phụ nữ mang thai nên giảm thiểu những loại trái cây phổ biến đường như mít, sầu riêng, xoài, nhãn… Nên chọn những loại trái cây ít đường, đa dạng nước như bưởi, thanh long, táo, cam, dâu tây…

Trái cây nên ăn mỗi lần một miếng nhỏ thay vì ăn trái cây nguyên quả. giảm thiểu uống nước hoa quả. nếu uống thì thay vì pha 100% nước hoa quả thì nên giảm xuống ½ cốc là nước hoa quả và pha thêm nước.

Tham khảo thêm về chế độ dinh dưỡng cho người tiểu đường để gia đình bạn luôn khỏe mạnh và hạnh phúc


Phụ nữ mang thai cần hạn chế tối đa các loại bánh kẹo, nước ngọt

8.3. Thực phẩm mang chất béo không bão hòa

Chất béo (lipid) đóng vai trò quan trọng trong cấu trúc màng tế bào và dự trữ nguồn năng lượng dồi dào cho cơ thể. Chất béo đặc trưng chính trong thời điểm mang bầu và cho con bú. Chất béo tham gia vào quá trình hình thành và phát triển não trong quá trình mang bầu và bảo đảm chất lượng của sữa mẹ. 

Nguồn cung cấp chất béo là dầu, mỡ và các loại hạt có dầu như đậu phộng, vừng, hạt điều… Nhu cầu chất béo được khuyến nghị từ 25 đến 30% tổng số năng lượng, và cần đạt sự cân đối về tỉ lệ giữa chất béo với nguồn gốc động vật và tổng số năng lượng từ chất béo. Khuyến nghị về tỷ lệ chất béo sở hữu nguồn gốc động vật/tổng số chất béo bây giờ là không nên vượt quá 60%. 

Mẹ bầu cần ưu tiên dùng những loại thực phẩm có chất béo không bão hòa như: Dầu ô liu, dầu lạc, những loại hạt, cá hồi, cá mòi, cá ngừ… Nên ăn cá, tối thiểu 2 – 3 bữa/tuần, ưu tiên các thực phẩm giàu omega 3 (mỡ cá, cá hồi).


Thực phẩm chứa chất béo không bão hòa mang lại đa dạng lợi ích cho sức khỏe

8.4. Các loại ngũ cốc nguyên hạt

Chất bột đường (carbohydrate) là nguồn cung cấp năng lượng chủ yếu cho cơ thể. Chất bột đường là nguyên nhân khiến cho lượng đường trong máu tăng cao. Tuy nhiên, phụ nữ mang thai vẫn cần cung cấp đủ chất bột đường để bổ sung năng lượng, tham gia vào quá trình cấu tạo tế bào.

Vì vậy, chế độ dinh dưỡng vẫn phải đảm bảo thành phần chất bột đường chiếm 55-65% khẩu phần ăn. Chất bột đường nên được chia suốt cả ngày trong 3 bữa ăn chủ yếu và 2 – 3 bữa ăn phụ.(2)

Bà bầu nên sử dụng ngũ cốc nguyên hạt, gạo lức, gạo lật nảy mầm thay thế cho gạo trắng có chỉ số glucose huyết tương cao. (2)

Nên tránh các loại chất bột đường đã tinh chế hoặc xay xát kĩ như bún, phở, miến, bánh mì, các loại bột…. (2)


Mẹ bầu nên chọn lọc những loại ngũ cốc nguyên hạt, chưa qua tinh chế

8.5. Tăng cường chất xơ

Chất xơ cũng đóng vai trò chính đặc trưng trong điều hòa và kiểm soát đường huyết tương. phụ nữ mang thai cần ăn ít nhất 400g rau củ quả 1 ngày. Nên chọn rau củ quả mang đa dạng chất xơ như rau muống, rau ngót, rau bắp cải…


Chất xơ giúp điều hòa và theo dõi đường huyết

Hi vọng các thông tin trên sẽ phần nào giúp bạn hình dung được một chế độ dinh dưỡng hàng ngày giúp bà bầu ngăn ngừa Đái tháo đường thai kì. Nhìn chung, chế độ ăn cần đảm bảo đủ năng lượng, cân đối dinh dưỡng, lựa chọn những loại chất bột đường chuyển hóa chậm, chọn lựa thực phẩm giàu chất xơ, chất đạm, rộng rãi chất béo không bão hòa. Đồng thời, bà bầu cần thường xuyên luyện tập thể dục để giúp kiểm soát tốt đường huyết và với lại hiệu quả hợp lý cho sức khỏe nhé!

Nguồn bài viết: https://namloc.net/dai-thao-duong-thai-ki-nguyen-nhan-huong-dieu-tri-va-me-bau-nen-an-gi-de-han-che-dai-thao-duong-thai-ki.html

Tham khảo thêm bài viết khác:

Nhận xét